เป้าหมายของมนุษย์ในทางสังคมวิทยา 

เป้าหมาย  goals ของมนุษย์ในทางสังคมวิทยา 

ไม่ว่าใครก็ต้องมีเป้าหมายในชีวิตกันทั้งนั้น ทุกคนมีเป้าหมายในการดำเนินชีวิต เพราะในวัน ๆ หนึ่งนั้นเรามักจะได้ยินบุคคลกล่าวเริ่มต้นด้วยประโยคที่ว่า “ผมต้องการ” หรือ “ฉันต้องการ” การที่จะทำให้ประโยคนี้สมบูรณ์จะต้องเติมข้อความเกี่ยวกับเป้าหมาย goals ลงไปนั่นเอง โดยบทความนี้เราจะพาทุกคนไปทำความรู้จักกับเรื่องของเป้าหมายในชีวิตกัน ว่าทางสังคมศาสตร์นิยามไว้ว่าอย่างไร

วิธีจำแนกประเภทของเป้าหมาย goals

ในเรื่องของ เป้าหมาย เรามักจะเผชิญกับปัญหาและอุปสรรคเกี่ยวกับการจำแนกเป้าหมาย ได้มีนักวิชาการพยายามที่จะจำแนกเป้าหมายออกเป็นกลุ่ม ๆ ซึ่งการจำแนกประเภทของเป้าหมาย โดยวิธีการนี้ช่วยทำให้เราเข้าใจเข้าหมายดียิ่งขึ้น อย่างไรก็ดี การจำแนกประเภทของเป้าหมายขึ้นอยู่กับปัจจัยการ เลือกสรร เพราะฉะนั้นมักจะมีข้อโต้แย้งเกี่ยวกับ ปัจจัยที่เหมาะสมในการจัดรวมกลุ่ม ซึ่งก็ได้มีการวิพากวิจารณ์กันอย่างกว้างขวาง

นักสังคมศาสตร์ ได้มีการจัดจำแนกประเภทของเป้าหมายที่แตกต่างกันไว้ว่า การจำแนกประเภทของเป้าหมายที่นักสังคมวิทยาจัดทำขึ้นนั้น ก็เพื่อความมุ่งหมายตั้งเป้าและตั้งใจอย่างหนึ่งอย่างใดโดยเฉพาะ และก็อาจจะใช้ได้ดีในสถานการณ์นั้นๆ ที่คุณกำลงพบเจอ และในขณะเดียวกันเมื่อนำไปใช้ในสถานการณ์อื่น ๆ อาจจะใช้ประโยชน์ไม่ได้เลย

ด้วยเหตุผลประการนี้เอง การจำแนกประเภทของเป้าหมายเพื่อใช้ในความมุ่งหมายที่ต่างกันจึงเป็นสิ่งที่ถูกคาดหวังและเป็น เหตุผลที่ควรกระทำอย่างยิ่งในขณะเดียวกัน เราจะต้องระลึกอยู่เสมอวา ไม่มีวิธีการใด วิธีการการหนึ่งที่สมบูรณ์ที่สุดในการจำแนกประเภทของเป้าหมาย การพิจารณาเนื้อเรื่อง (context) จะช่วยตัดสินความถูกต้องของการจำแนกประเภทของเป้าหมายได้ดียิ่งขึ้น 

อย่างไรก็ตาม การจำแนกประเภทเป้าหมายเป็นสิ่งที่มีประโยชน์ เพราะช่วยให้เราเข้าใจปราญฏการณ์ทางสังคมดียิ่งขึ้น นักสังคมวิทยาพยายามที่จะจำแนกเป้าหมายของบุคคล และการจำแนกประเภทเป้าหมายที่รู้จักกันดีและนำไปใช้กันอย่างแพร่หลายได้แก่ การจำแนกประเภทเป้าหมายของนักสังคมวิทยา ชื่อ Albion Small เขากล่าวถึงเป้าหมายในรูปของผลประโยชน์  เขากล่าวว่า ผลประโยชน์เป็นปัจจัยสำคัญที่มีอิทธิพลต่อการตัดสินใจและการกระทำทางสังคม ผลประโยชน์ ในที่นี้หมายถึงสุขภาพอนามัย ความมั่งคั่ง การเข้าสังคม ความรู้ ความสวยงาม และความถูกต้อง

ความปรารถนาของมนุษย์มีรูปแบบที่ชัดเจน ตามที่ Thomas กล่าวไว้ มีอะไรบ้าง

  • ความต้องการประสบการณ์ใหม่ ๆ
  • ต้องการความมั่นคง
  • การตอบสนอง
  • ได้รับการยกย่อง

Earle Edward Eubank ได้เขียนหนังสือชื่อ Concepts or Sociology เขาได้เพิ่มความปรารถนา (wish) อีก 2 ประการเข้ากับการจัดแบ่งกลุ่มเป้าหมายของ Thomas ดังนี้

  1. ปรารถนาที่จะอุทิศตน 
  2. ปรารถนานี่จะแสดงตัว 

แนวความคิดอื่น ๆ ที่ได้รับความนิยมในครึ่งศตวรรษแรก ได้แก่ “มนุษย์เศรษฐกิจ” (economic man) มนุษย์แสวงหาผลกำไรทางเศรษฐกิจ แนวความคิดนี้ได้รับ ความนิยมไม่นานนัก นักเศรษฐศาสตร์จำนวนมากยังคงพิจารณาถึงเป้าหมาย ในฐานะที่เป็นปัจจัยดึงดูดที่ก่อให้เกิดการกระทำเป็นอันดับแรก

จำแนกประเภทของเป้าหมายซึ่งประสบความสำเร็จและมีผู้นำเอาไปใช้กันอย่างกว้างขวาง คือการจำแนกประเภทของเป้าหมายของ Abram Maslow เขาเขียนหนังสือชื่อ Motivation & Personality (1970 ) Maslow ได้เสนอทฤษฎีแรงจูงใจ (motivation theory) ซึ่งเป็นการจดดับชั้นของความต้องการหรือความจำเป็น ซึ่งแหล่งที่มาของการจัดลำดับชั้นของความต้องการนั้นตั้งอยู่บนพื้นฐานของลักษณะทางชีววิทยาของมนุษย์

 

Maslow กล่าวว่า พฤติกรรมของมนุษยุถูกผลักดันด้วยความต้องการจำเป็น (basic need) ซึ่งซับซ้อนกันมากมาย และความต้องการใดๆที่เกิดขึ้นแล้วไม่ได้รับการบำบัดเพียงพอ ความต้องการนั้นก็คงมีอยู่เสมอไป คือ จะมีแรงขับที่มีพลังผลักดันให้บุคคลมีพฤติกรรมโน้มเอียงไปในทางที่จะบำบัดความ

 

หากต้องการอ่านเรื่องอื่นๆเพิ่มเติม คลิกที่นี่

หรือ ที่นี่